Szarpnięcie podczas załączania biegu wstecznego jest jednym z objawów, z którymi trafiają do nas samochody wyposażone w 7-biegową skrzynię DSG DQ381.
Kierowca najczęściej opisuje problem w podobny sposób: po przesunięciu wybieraka z P lub N na R następuje krótkie opóźnienie, a następnie wyczuwalne szarpnięcie albo mocniejsze uderzenie przy załączeniu napędu.
Czasami problem występuje wyłącznie po rozgrzaniu samochodu. Innym razem pojawia się tylko przy pierwszym ruszeniu. Z kolei w niektórych przypadkach jednego dnia skrzynia działa prawidłowo, a następnego szarpnięcie pojawia się kilka razy.
Czy oznacza to uszkodzenie mechatroniki?
Niekoniecznie.
DQ381 jest złożonym układem, w którym współpracują ze sobą mokre sprzęgła, hydraulika, sterownik mechatroniki, elektrozawory, czujniki oraz mechaniczna część skrzyni. Dlatego podobny objaw może mieć kilka różnych przyczyn.
DQ381 – co to za skrzynia?
DQ381 to siedmiobiegowa, dwusprzęgłowa skrzynia DSG stosowana w wielu nowszych samochodach grupy Volkswagen.
Możemy spotkać ją m.in. w różnych wersjach:
- Volkswagena,
- Audi,
- Škody,
- SEAT-a,
- CUPRY.
W odróżnieniu od DQ200 wykorzystującej suche sprzęgła, DQ381 posiada mokry moduł podwójnego sprzęgła pracujący z olejem.
Dzięki temu skrzynia może sprawnie przenosić moment obrotowy i szybko zmieniać przełożenia. Jednocześnie prawidłowa praca całego układu zależy od bardzo precyzyjnego sterowania sprzęgłami oraz ciśnieniem hydraulicznym.
Dlatego diagnozowanie DSG wyłącznie na podstawie odczucia kierowcy albo pojedynczego kodu błędu może prowadzić do błędnych wniosków.
1. Sprzęgła i ich adaptacja
Jednym z pierwszych obszarów wymagających sprawdzenia są sprzęgła.
Sterownik skrzyni przez cały okres eksploatacji dostosowuje sposób ich załączania do zmieniających się warunków pracy i stopnia zużycia. W praktyce oznacza to, że wartości adaptacyjne mogą dostarczyć mechanikowi wielu istotnych informacji.
Dlatego podczas diagnostyki warto sprawdzić parametry dotyczące pracy i adaptacji sprzęgieł.
Jeżeli sposób załączania sprzęgła nie odpowiada oczekiwaniom sterownika, podczas wybierania R może pojawiać się opóźnienie, szarpnięcie albo gwałtowne przekazanie momentu na koła.
Nie oznacza to jednak, że każde szarpnięcie kwalifikuje sprzęgło do wymiany.
Co więcej, sama adaptacja jest elementem diagnostyki, a nie uniwersalnym sposobem naprawy skrzyni.
Jeżeli przyczyną jest zużycie mechaniczne albo problem hydrauliczny, wykonanie samych nastaw podstawowych nie usunie usterki. Dlatego przed podjęciem decyzji o naprawie trzeba ocenić cały układ.
2. Mechatronika DQ381
Drugim ważnym obszarem jest mechatronika.
Jej zadaniem jest sterowanie pracą skrzyni, w tym odpowiednie wysterowanie hydrauliki i sprzęgieł. W rezultacie każda nieprawidłowość w tym obszarze może wpływać na sposób załączania biegów.
Problemy z układem sterowania mogą powodować m.in.:
- nieprawidłowe załączanie sprzęgła,
- opóźnienie po wybraniu D lub R,
- szarpnięcia,
- problemy występujące dopiero po rozgrzaniu,
- błędy dotyczące ciśnienia lub sterowania zaworami,
- przechodzenie skrzyni w tryb awaryjny.
Jednocześnie trzeba pamiętać, że błąd dotyczący mechatroniki nie zawsze oznacza konieczność wymiany całego zespołu.
Dlatego najpierw trzeba ustalić, co dokładnie powoduje nieprawidłowość. Dopiero później można podejmować decyzję o naprawie lub wymianie konkretnego elementu.
3. Ciśnienie hydrauliczne i elektrozawory
Sprzęgła DSG nie załączają się przypadkowo. Ich pracą steruje układ hydrauliczny.
Jeżeli wymagane ciśnienie nie jest osiągane odpowiednio szybko albo jego wartość nie odpowiada wartości oczekiwanej przez sterownik, kierowca może odczuwać opóźnione, a następnie gwałtowne załączenie napędu.
Dlatego podczas diagnostyki interesuje nas nie tylko informacja:
„Czy są zapisane błędy?”
Równie ważne jest sprawdzenie:
- w jakich warunkach błąd wystąpił,
- jak zachowują się wartości ciśnienia,
- jaka jest temperatura skrzyni,
- jak sterowane są sprzęgła,
- jak zmieniają się parametry podczas wybierania D i R.
Dopiero wtedy można zestawić wszystkie dane i zawęzić obszar poszukiwania usterki.
W praktyce jeden kod błędu bez analizy parametrów rzeczywistych bardzo często mówi zbyt mało, aby od razu podejmować decyzję o kosztownej naprawie.
4. Olej w skrzyni DSG
W DQ381 olej pełni bardzo ważną rolę.
Dlatego podczas diagnostyki problemów ze skrzynią warto sprawdzić również historię jej serwisowania oraz prawidłowy stan układu olejowego.
Znaczenie może mieć m.in.:
- zastosowany olej,
- jego poziom,
- temperatura podczas wykonywania procedury serwisowej,
- stan oleju,
- obecność nietypowych zanieczyszczeń.
Ponadto bardzo istotne jest to, czy skrzynia była wcześniej naprawiana lub serwisowana.
Jeżeli nie znamy historii samochodu, trzeba brać pod uwagę również możliwość użycia niewłaściwego oleju, nieprawidłowego poziomu albo błędnie wykonanej wcześniejszej obsługi.
Właśnie dlatego sam fakt, że „olej był wymieniany”, nie zawsze oznacza, że serwis został wykonany prawidłowo.
5. Koło dwumasowe i elementy przeniesienia napędu
Nie każde uderzenie wyczuwalne podczas załączania R powstaje wewnątrz mechatroniki.
Dlatego podczas diagnostyki należy również zwrócić uwagę na elementy współpracujące ze skrzynią.
Zużycie koła dwumasowego, nadmierne luzy albo problemy z elementami mocowania zespołu napędowego mogą powodować, że normalne załączenie sprzęgła będzie odczuwane jako znacznie mocniejsze uderzenie.
Co więcej, podobne objawy mogą czasami powodować elementy układu napędowego znajdujące się już poza samą skrzynią.
Z tego powodu dobra diagnostyka DSG nie powinna ograniczać się wyłącznie do podłączenia testera.
6. Temperatura ma znaczenie
Bardzo ważną informacją dla mechanika jest odpowiedź na pytanie:
Kiedy skrzynia szarpie?
Czy robi to:
- na zimnym samochodzie,
- dopiero po rozgrzaniu,
- za każdym razem,
- tylko sporadycznie,
- po dłuższej jeździe miejskiej,
- podczas pierwszego załączenia R,
- po wcześniejszym przełączeniu z D na R?
Jeżeli problem pojawia się dopiero po osiągnięciu określonej temperatury, jest to cenna wskazówka diagnostyczna.
Dlatego samochodu z okresową usterką nie powinno się diagnozować wyłącznie przez kilka minut na podnośniku.
W praktyce często konieczna jest jazda próbna oraz obserwacja parametrów skrzyni zarówno na zimno, jak i po rozgrzaniu.
Dzięki temu można znacznie łatwiej odtworzyć warunki, w których występuje problem.
Jak powinna wyglądać diagnostyka DQ381?
W Silesia Cars Center staramy się najpierw ustalić przyczynę problemu, a dopiero później podejmować decyzję o wymianie części.
Dlatego w przypadku szarpania przy wrzucaniu wstecznego diagnostyka może obejmować:
- rozmowę z kierowcą i dokładne określenie warunków występowania usterki,
- pełny odczyt pamięci błędów sterowników,
- analizę parametrów rzeczywistych skrzyni,
- sprawdzenie danych dotyczących sprzęgieł i ich adaptacji,
- analizę pracy układu sterowania i ciśnienia,
- kontrolę temperatury pracy,
- jazdę próbną w warunkach pozwalających odtworzyć problem,
- ocenę stanu oleju i historii jego wymiany,
- sprawdzenie elementów współpracujących ze skrzynią, w tym koła dwumasowego,
- dopiero na tej podstawie określenie dalszego zakresu naprawy.
Taka kolejność ma znaczenie, ponieważ pozwala ograniczyć ryzyko wymiany sprawnych części.
Dlaczego nie warto od razu wymieniać mechatroniki?
Mechatronika jest jednym z najważniejszych i jednocześnie kosztowniejszych elementów skrzyni DSG.
Jeżeli zostanie wymieniona bez potwierdzenia przyczyny usterki, może okazać się, że samochód po naprawie nadal zachowuje się dokładnie tak samo.
Podobnie jest ze sprzęgłami.
Wymiana części „na próbę” nie jest diagnostyką.
Dlatego prawidłowa kolejność powinna wyglądać następująco:
objaw → diagnostyka → ustalenie przyczyny → naprawa → nastawy i adaptacja → jazda kontrolna.
Dzięki temu naprawa jest oparta na danych i rzeczywistych objawach, a nie na przypuszczeniach.
Czy można jeździć z DQ381, która szarpie na wstecznym?
Pojedyncze niewielkie szarpnięcie nie musi oznaczać poważnej awarii skrzyni.
Jednak powtarzającego się problemu nie warto ignorować.
Szczególnie jeżeli jednocześnie występuje:
- wyraźne opóźnienie załączenia biegu,
- mocne uderzenie,
- brak któregoś przełożenia,
- komunikat o awarii skrzyni,
- migające oznaczenia biegów,
- tryb awaryjny,
- nasilanie problemu po rozgrzaniu.
W takim przypadku warto wykonać diagnostykę, zanim niewielka nieprawidłowość przerodzi się w poważniejszą usterkę.
Co więcej, wcześniejsze rozpoznanie problemu może ograniczyć zakres późniejszej naprawy.
Masz problem z DSG DQ381?
Jeżeli Twoja DSG szarpie przy ruszaniu, mocno załącza D lub R, pojawiają się błędy skrzyni albo jej zachowanie zmienia się po rozgrzaniu, warto rozpocząć od diagnostyki i określenia rzeczywistej przyczyny problemu.
Dlatego zamiast wymieniać części „na próbę”, najpierw sprawdzamy parametry skrzyni, błędy, adaptacje, ciśnienia oraz zachowanie samochodu podczas jazdy próbnej.
Silesia Cars Center
Niezależny serwis samochodów grupy VAG
Tarnowskie Góry
Diagnostyka • serwis • skrzynie DSG • Audi • Volkswagen • Škoda • SEAT • CUPRA